محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1416
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
شعر « 1 » اين منم يا رب بصدر مهتر كهتر نواز * از نديمان يافته در خواندن مدحت جواز و بمعنى امر بنواختن نيز آمده [ 1 ] چنان كه « 2 » ابو الفرج گويد : شعر « 1 » دشمنان را بگير و دار طلب * دوستان را بعز و ناز نواز نياز - [ بكسر نون ] حاجت و احتياج باشد . مثالش شيخ سعدى گويد : شعر « 1 » بدلدارى آن مرد صاحب نياز * بزن گفت كاى روشنائى بساز « 3 » و در نسخهء وفائى بمعنى قحط و دوست نيز آمده * [ 2 ] . نيمروز - ولايت سيستان [ 3 ] . مثالش شيخ سعدى گويد : بيت گر به خرابى فتد از مملكت * گرسنه خسبد ملك نيمروز و نيز نام نوائى و لحنى از جملهء سى لحن باربد . مثالش شيخ نظامى گويد در تعريف باربد : بيت چو گفتى نيمروز مجلس افروز * خرد بى خود شدى تا نيمهء روز نوروز - معروف [ 4 ] و در فرهنگ دو نوروز است يكى نوروز بزرگ و آن روز خورداد از فروردينماه باشد يعنى روز ششم و نوروز خاصه نيز گويند . دوم نوروز كوچك و آن را نوروز عامه نيز گويند كه اول روز از فروردينماه باشد و وجه تسميهء اين دو روز « 4 » آنست كه روز اول فروردين جمشيد بآذربايجان رسيد تخت « 1 » زرين مرصع بجواهر بر بلندى رو بمشرق نصب فرمودند
--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - اصل : چنانچه . ( 3 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 4 ) - « س » : اين روز . ( 1 ) در برهان معنى دلجويى نيز دارد . ( 2 ) در برهان بمعنى حاجتمند و محتاج و آرزومند ( نيازمند . نيازومند . نيازى ) . و ميل خواهش و اظهار محبت و تحفهء درويشان و شره و حرص و درست برابر شكسته و درشت برابر هموار نيز آمده است . ( 3 ) در برهان معنى نصف روز كه رسيدن آفتاب است به دايرهء نصف النهار نيز دارد . ( 4 ) يعنى روز نو . و ديگر نام روز نخستين از ماه و سال خورشيدى و آغاز اعتدال ربيعى .